Khái quát văn học trung đại việt nam

     
Học kết quả cao bằng cách đăng cam kết Thành viên VIP
*
- Đăng kí VIP
*

*
học lớp không giống

I. CÁC THÀNH PHẦN CỦA VĂN HỌC TỪ THẾ KỈ X ĐẾN HẾT THẾ KỈ XIX

Văn học trung đại việt nam gồm nhì thành phần chủ yếu là văn học chữ nôm và văn học chữ Nôm.

Bạn đang xem: Khái quát văn học trung đại việt nam

1. Văn học tập chữ Hán

- Bao gồm: những sáng tác bằng chữ Hán của bạn Việt.

- thời hạn xuất hiện: mở ra sớm, mãi mãi trong suốt quy trình hình thành và phát triển của văn học trung đại, bao hàm cả thơ với văn xuôi.

- Thể loại: tiếp thu những thể các loại văn học tập từ Trung Quốc: chiếu, biểu, hịch, cáo, truyện truyền kì, kí sự, đái thuyết chương hồi, thơ Đường luật...

=> thể loại nào cũng có thể có thành tựu to lớn lớn.

2. Văn học chữ Nôm

- Bao gồm: các sáng tác bằng văn bản Nôm.

- thời hạn ra đời: muộn rộng văn học chữ nôm (khoảng cuối thể kỉ XIII), tồn tại, cách tân và phát triển đến không còn thời kì văn học tập trung đại.

- Thể loại: đa số là thơ, cực kỳ ít văn xuôi.

+ một số thể nhiều loại từ Trung Quốc: phú, văn tế, thơ Đường luật.

+ phần nhiều là thể các loại văn học tập dân tộc: ngâm khúc (thể song thất lục bát), truện thơ (thể lục bát), hát nói (thể thơ khá thoải mái kết hợp với âm nhạc).

+ dân tộc bản địa hoá thể một số loại văn học Trung Quốc: Đướng lao lý thất ngôn xen lục ngôn.

=> Văn học chữ Nôm gồm có thành tựu lớn ở toàn bộ các thể nhiều loại trên.

=> hiện nay tượng tuy nhiên ngữ (tồn tại, cải cách và phát triển song song văn học chữ hán và chữ Nôm), hai thành phần văn học không đối lập nhau mà bổ sung cho nhau trong quá trình phát triển.


II. CÁC GIAI ĐOẠN PHÁT TRIỂN CỦA VĂN HỌC TỪ THẾ KỈ X ĐẾN HẾT THẾ KỈ XIX

Văn học trung đại vn phát triển qua bốn quy trình lớn:

1. Tiến trình từ cầm cố kỉ X đến hết nỗ lực kỉ XIV

- yếu tố hoàn cảnh lịch sử:

+ dân tộc giành được quyền tự do tự chủ vào thời gian cuối thế kỉ X, lập những kì tích trong các cuộc binh đao chống quân xâm chiếm (chống quan lại Tống nuốm kỉ XI, kháng quân Mông - Nguyên chũm kỉ XIII)

+ việc làm xây dựng non sông trong hoà bình.

+ cơ chế phong kiến nước ta nhìn bình thường đang vào thời kì phân phát triển.

- gần như sự kiện chính: (bước ngoặt lớn)

+ Văn học viết chính thức ra đời (thế kỉ X)

+ Sự mở ra của văn học chữ thời xưa (cuối cố gắng kì XIII)

=> lộ diện sự trở nên tân tiến toàn diện, trẻ trung và tràn trề sức khỏe của văn học dân tộc: ở bên cạnh văn học tập dân gian đã có văn học tập thành văn, kề bên văn học chữ hán việt đã bao gồm văn học tập chữ Nôm.

- Về nội dung: mang câu chữ yêu nước với dư âm hào hùng.

+ bắt đầu cho chiếc văn học tập yêu nước: Vận nước (Quốc tộ) của Pháp Thuận, Chiếu dời đô (Thiên đô chiếu) Lí Công Uẩn, bài thơ việt nam nước nam (Nam quốc đánh hà).

+ nội dung yêu nước sở hữu hào khí Đông A: Hịch tướng mạo sĩ (Dụ chư tì tướng hịch văn) của trằn Quốc Tuấn, Phò giá chỉ về ghê (Tụng giá chỉ hoàn tởm sư) của è cổ Quang Khải, Tỏ lòng (Thuật hoài) của Phạm Ngũ Lão, Phú sông Bạch Đằng (Bạch Đăng giang phú) của Trương Hán Siêu,...

- Về nghệ thuật:

+ có nhiều thành tự khủng với các thể các loại tiếp thu từ china như văn thiết yếu luận, văn xuôi về kế hoạch sử, văn hoá, thơ phú.

+ Văn học tiếng hán đặt hầu hết viên gạch đầu tiên trên nhỏ đường cải cách và phát triển của văn học viết bằng ngôn từ dân tộc.


2. Giai đoạn từ cầm cố kỉ XV cho hết nuốm kỉ XV cho hết vậy kỉ XVII

- thực trạng lịch sử:

+ dân tộc ta làm nên kì tích trong binh đao chống quân Minh sống nửa đầu chũm kỉ XV.

+ Phong kiến Việt Nam đạt tới mức đỉnh cao cực thịnh ở nửa cuối nạm kỉ XV.

+ vắt kỉ XVI, chính sách phong loài kiến có dấu hiệu khủng hoàng, nội chiến, tổ quốc bị phân chia cắt, nhưng nhìn chung xã hội vẫn ổn định.

- rất nhiều sự khiếu nại văn học tập chính:

+ Văn học chữ Nôm có khá nhiều thành tựu nghệ thuật.

+ hiện tượng kỳ lạ văn - sử - triết bất phân đã ban đầu mờ dần.

+ xuất hiện thêm nhiều thành tích giàu chất văn chương hình tượng.

- Về nội dung: đi từ ngôn từ yêu nước mang dư âm ngợi ca đến văn bản phản ánh, phê phán lúc này xã hội phong kiến.

- Nghệ thuật:

+ Văn học chữ Hán trở nên tân tiến với các thành tựu: văn thiết yếu luận; văn xuôi từ sự

+ Văn học tập chữ Nôm có sự Việt hóa thể nhiều loại tiếp thu trường đoản cú Trung Quốc: thơ Nôm Đường luật, thơ thất ngôn xen lục ngôn; trí tuệ sáng tạo những thể nhiều loại văn học tập dân tộc: khúc ngâm, khúc vịnh, diễn ca kế hoạch sử.

- các tác giả, công trình tiêu biểu:

+ hầu hết sáng tác là kết tinh của văn học tập yêu nước: Quốc âm thi tập, Ức trai thi tập, Bình ngô đại cáo - Nguyễn Trãi.

+ Thơ chữ nôm và chữ nôm của Nguyễn Bỉnh Khiêm; Hồng Đức Quốc âm thi tập - Lê Thánh Tông với hội Tao Đàn.

+ Tác phẩm có ấn tượng ấn trưởng thành và cứng cáp của văn xuôi từ sự: Truyền kì mạn lục - Nguyễn Dữ.


3. Quy trình tiến độ từ rứa kỉ XVIII đến nửa đầu vậy kỉ XIX

- yếu tố hoàn cảnh lịch sử:

+ Đất nước có dịch chuyển bởi kháng chiến phong kiến với bão táp trào lưu nông dân khởi nghĩa mà đỉnh cao là khởi nghĩa Tây Sơn.

+ cơ chế phong kiến đi từ rủi ro đến suy thoái.

+ Khi trào lưu Tây sơn suy yếu, triều Nguyễn khôi phục cơ chế phong kiến siêng chế.

+ Đất nước ở trước hiểm hoạ xâm chiếm của thực dân Pháp.

- Đánh giá chung:  Đây là thời kì vạc triển tỏa nắng rực rỡ đánh lốt bước trưởng thành và cứng cáp toàn diện của văn học trung đại Việt Nam.

- câu chữ văn học: mở ra trào lưu nhân đạo công ty nghĩa - lưu ý đến con bạn bình thường, khắc ghi đòi quyền sống, quyền hưởng niềm hạnh phúc lứa đôi.

- Nghệ thuật:

+ Đạt được nhiều thành tựu lớn bao gồm cả văn xuôi với văn vần, cả chữ nôm và chữ Nôm.

+ Văn học chữ thời xưa và đều thể các loại văn học tập dân tộc đạt tới đỉnh cao

+ Văn học chữ hán việt cũng đạt được không ít thành tựu văn nghệ thuật và thẩm mỹ lớn: đái thuyết chương hồi, kí, tùy bút.

- các tác giả, thành tích tiêu biểu:

+ Cung oán ngâm khúc - Nguyễn Gia Thiều.

+ Chinh phụ ngâm - Đặng è Côn.

+ Hoàng Lê nhất thống chí - Ngô Gia Văn Phái.

Xem thêm: Ví Dụ Vai Trò Xã Hội ? Ví Dụ Về Vai Trò Xã Hội

+ Thơ Nguyễn Du với đỉnh điểm là Truyện Kiều.

+ Cao Bá Quát, Nguyễn Công Trứ là nhị cây đại thụ ở tiến độ cuối vẫn thường xuyên tinh thần nhân đạo mà lại đã bộc lộ cái tôi, tình cảm riêng tư.


4. Quy trình tiến độ nửa cuối thay kỉ XIX

- yếu tố hoàn cảnh lịch sử:

+ Thực dân Pháp thực hiện xâm lược Việt Nam, nhân dân bất khuất đứng lên chiến đấu.

+ Đất nước rơi vào tay giặc, xã hội việt nam chuyển dần dần từ buôn bản hội phong loài kiến sang thực dân nửa phong kiến.

+ Văn hoá phương Tây bắt đầu có những ảnh hưởng tới đời sống xã hội Việt Nam.

- câu chữ cơ bản:

+ ca tụng tinh thần yêu nước, chống thực dân Pháp.

+ vạch trần phần đông hiện thực lố lăng của thôn hội thực dân nửa phong kiến bởi ngòi cây bút châm biếm.

+ biểu lộ tư tưởng canh tân đất nước.

- Về nghệ thuật:

Sáng tác văn học chủ yếu vẫn theo thể nhiều loại và thi pháp truyền thống

+ Văn học chữ hán và chữ Nôm vẫn chính là chính, tuy nhiên đã mở ra một số tòa tháp viết bằng văn bản quốc ngữ.

- các tác giả, thắng lợi tiêu biểu:

+ Nguyễn Đình Chiểu với Văn tế nghĩa sĩ phải Giuộc, Ngư tiều y thuật vấn đáp là hầu như tác phẩm vượt trội cho niềm tin yêu nước.

+ Thơ ca trữ tình trào phúng của Nguyễn Khuyến với Trần Tế Xương.


III. NHỮNG ĐẶC ĐIỂM LỚN VỀ NỘI DUNG CỦA VĂN HỌC TỪ THẾ KỈ X ĐẾN HẾT THẾ KỈ XIX

1. Công ty nghĩa yêu nước

- Vị trí: là nội dung lớn, xuyên suốt quá trình tồn trên và cải cách và phát triển của văn học trung đại Việt Nam.

- Nội dung:

+ nhà nghĩa yêu thương nước vào văn học tập trung đại gắn sát với bốn tưởng "Trung quân ái quốc"

- những phương diện thể hiện:

+ Ý thức độc lập tự do, trường đoản cú cường, từ hào dân tộc, trường đoản cú hào trước chiến công thời đại, trước lịch sử dân tộc dân tộc.

+ Lòng phẫn nộ giặc với ý chí quyết chiến, quyết win chống quân địch xâm lược.

+ Xót xa, bi thiết trước cảnh ngộ nước mất đơn vị tan.

+ Thái độ, trọng trách khi xây dựng giang sơn trong thời bình.

+ Biết ơn, ca tụng những fan hi sinh bởi vì đất nước.

+ Tình yêu thiên nhiên đất nước.

2. Chủ nghĩa nhân đạo

- Vị trí: là ngôn từ lớn, xuyên suốt văn học tập trung đại Việt Nam.

- mối cung cấp gốc:  từ truyền thống lịch sử dân tộc, tự văn học dân gian; ảnh hưởng bởi tứ tưởng nhân văn tích cực và lành mạnh của đạo Phật, Nho giáo, Đạo giáo...

- Những thể hiện của ý thức nhân đạo:

+ Sự quan lại tâm đặc biệt tới số phận nhỏ người.

+ Cảm thông, chia sẻ với định mệnh con fan bất hạnh

+ Khẳng định, trân trọng, tôn vinh phẩm chất, tài năng, phần đông quan hệ đạo đức giỏi đẹp cùng khát vọng đường đường chính chính của bé người.

+ tố cáo những quyền lực tàn bạo, giày xéo lên con người, bênh vực, đảm bảo an toàn và vậy con fan nói giờ đồng hồ nói chiến đấu cho khát khao sống, khao khát hạnh phúc, thèm khát về công lí chính đạo của họ.

- trình bày qua thơ văn của các tác giả: Nguyễn Dữ, Đặng nai lưng Côn, Nguyễn Gia Thiều, Nguyễn Du, hồ Xuân Hương, Bà thị trấn Thanh Quan...

3. Cảm giác thế sự

- hoàn cảnh: cuối thời nai lưng (thế kỉ XIV) - khi có những biểu hiện suy thoái.

- Khái niệm: xúc cảm thế sự là đãi đằng suy nghĩ, cảm tình về hiện tại đời sống, thực tại xã hội.

- Biểu hiện:

+ trong thơ về nhân tình thế thái của Nguyễn Bỉnh Khiêm;

+ Về lúc này xã hội vào Thượng kinh kí sự, Vũ trung tùy bút;

+ Đời sinh sống nông làng mạc trong thơ Nguyễn Khuyến

+ buôn bản hội đô thị trong thơ Tú Xương.

=> thông qua đó tác giả biểu hiện tình cảm yêu, ghét, lên án với cả khát vọng, hoài bão con người.


IV. NHỮNG ĐẶC ĐIỂM LỚN VỀ NGHỆ THUẬT CỦA VĂN HỌC TỪ THẾ KỈ X ĐẾN HẾT THẾ KỈ XIX.

1. Tính quy phạm với sự phá đổ vỡ tính quy phạm

a. Tính quy phạm

- Khái niệm: Tính quy phạm là việc quy định ngặt nghèo theo khuôn mẫu mà người sáng tác văn học đề xuất tuân theo.

- Biểu hiện:

+ cách nhìn văn học: văn học coi trọng mục tiêu giáo huấn: biểu hiện ý chí ("thi dĩ ngôn chí") và để giãi tỏ đạo lí làm người ("thi dĩ cài đặt đạo").

+ tứ duy nghệ thuật: Nghĩ theo phong cách mẫu thẩm mỹ có sẵn đã thành công xuất sắc thức.

+ Thể nhiều loại văn học: gồm quy định nghiêm ngặt về kết cấu.

+ Cách sử dụng thi liệu: dẫn nhiều điển tích, điển cố, dùng nhiều văn liệu quen thuộc.

=> Văn học trung đại thiên về tính ước lệ, tượng trưng.

b. Phá vỡ tính quy phạm: phát huy đậm cá tính sáng chế tạo trên cả hai nghành nghề dịch vụ nội dung và vẻ ngoài (đặc biệt là sống những người sáng tác tài năng)

- các tác giả như: Nguyễn Trãi, hồ nước Xuân Hương, Nguyễn Khuyến, Nguyễn Du, trần Tế Xương,...

2. định hướng trang nhã và xu thế bình dị

- có mang trang nhã: là nghiêm trang và thanh tao.

- Biểu hiện:

+ Về đề tài, nhà đề: nhắm đến cái cao cả, trang trọng hơn là chiếc đời thường xuyên bình dị.

+ Về biểu tượng nghệ thuật: hướng tới vẻ tao nhã, mĩ lệ hơn là vẻ đẹp đối chọi sơ, mộc mạc.

+ Về ngôn từ nghệ thuật: gia công bằng chất liệu ngôn ngữ cao quý, cách miêu tả trau chuốt, hoa mĩ hơn là thông tục, từ bỏ nhiên, đính với đời sống.

- mặc dù nhiên, trong quá trình phát triển, văn học càng ngày càng gắn bó với hiện tại đã đưa văn học từ phong cáchsang trọng, tao nhã về gần cận với đời sống hiện thực, tự nhiên và thoải mái và bình dị.

3. Hấp thụ và dân tộc bản địa hóa tinh họa tiết thiết kế học nước ngoài

- thu nạp tinh hình mẫu thiết kế học Trung Quốc:

+ Về ngôn ngữ: dùng chữ Hán để sáng tác

+ Về thể loại: văn vần (thể cổ phong và Đường Luật); văn xuôi (chiếu, biểu, hịch, cáo, tè thuyết chương hồi,...)

+ Về thi liệu: áp dụng thi liệu cùng điển tích, điển thế Trung Hoa.

Xem thêm: Tiếng Anh Lớp 8 Unit 3 Lớp 8: Skills 2 Unit 3: Peoples In Viet Nam

- quy trình dân tộc hóa những tinh hoa của văn học Trung Quốc:

+ sáng tạo ra chữ hán trên cửa hàng những thành tố của chữ hán việt để ghi âm, diễn tả nghĩa tiếng Việt và dùng nó để chế tạo văn học;

+ Việt hóa thơ Đường biện pháp thành thơ Nôm Đường luật, thất ngôn xen lục ngôn;

+ sáng tạo ra các thể thơ dân tộc: lục bát, song thất lục bát, hát nói, những khổ dìm khúc, truyện thơ.